Yatırım dolandırıcılığı nasıl anlaşılır? Sahte sinyal grupları ve sahte platformlar

On uyarı işareti

1. Garanti ya da sabit yüksek getiri vaadi. Gerçek piyasalarda getiri garanti edilmez; 'aylık sabit %10' gibi vaatler en belirgin işarettir.
2. Acele ettirme. 'Kontenjan doluyor', 'fırsat bugün bitiyor' gibi baskılar düşünme süresini ortadan kaldırmak içindir.
3. Tanınmış birinin reklamı. Ünlü bir ekonomist, iş insanı ya da sunucunun bir platformu tavsiye ettiği reklam ve videolar çoğu zaman sahtedir; yapay zeka ile ses ve görüntü taklidi artık kolaydır.
4. Mesajlaşma grubuna davet. WhatsApp ya da Telegram'da 'VIP sinyal grubu', 'hocamızın özel grubu' gibi davetler.
5. Kişisel 'hesap yöneticisi'. Sizi sürekli arayan, daha fazla para yatırmaya yönlendiren bir 'danışman'.
6. Uzaktan erişim uygulaması istemek. 'Kurulumda yardım edeyim' diyerek telefonunuza ya da bilgisayarınıza uzaktan bağlanma isteği.
7. Kişisel hesaba para gönderme. Yatırımın şirket hesabı yerine bir şahıs hesabına ya da kripto cüzdanına istenmesi.
8. Para çekememek. Kazanç ekranda görünür ama çekmek istediğinizde 'vergi', 'komisyon' ya da 'doğrulama ücreti' istenir.
9. Yetki belgesi göstermemek. Kuruluşun Türkiye'de faaliyet izni olduğunu gösteren bir kayıt yoktur ya da yurt dışında kayıtlı olduğu söylenir.
10. Sır tutma isteği. 'Bankanıza yatırım olduğunu söylemeyin' gibi yönlendirmeler.

En sık görülen dolandırıcılık biçimleri

• Sahte yatırım platformu: gerçek bir borsaya benzeyen web sitesi ya da uygulama. Ekrandaki 'kazanç' sanaldır; yatırılan para dolandırıcının hesabına gider.
• Pompala ve boşalt: bir grup, düşük hacimli bir hisseyi ya da kripto parayı topluca öne çıkarır; fiyat yükselince elindekileri satar, geç kalanlar kayıpla kalır.
• Sinyal satışı: ücret karşılığında 'kesin al-sat sinyali' satan gruplar. Yetkisiz yatırım danışmanlığı niteliği taşıyabilir.
• Saadet zinciri: yeni katılanların parası eski katılanlara 'getiri' olarak ödenir; yeni katılım durduğunda sistem çöker.
• Sahte destek hesabı: gerçek bir borsanın ya da bankanın müşteri hizmetleri gibi davranan sosyal medya hesapları.

Bir kuruluşun yetkili olup olmadığı nasıl kontrol edilir?

Türkiye'de sermaye piyasası faaliyetinde bulunacak kuruluşların Sermaye Piyasası Kurulu'ndan (SPK) izin alması gerekir. SPK, izinli kuruluşların listesini kendi internet sitesinde yayımlar; ayrıca izinsiz faaliyet gösterdiği tespit edilen siteler hakkında erişim engeli kararları alır ve bunları da duyurur.

1. Kuruluşun tam unvanını SPK'nın yetkili kuruluşlar listesinde arayın; benzer isimlerle karıştırmayın.
2. İnternet adresinin, listede yer alan kuruluşun resmî adresiyle birebir aynı olduğunu kontrol edin.
3. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları için de SPK'nın yayımladığı listelere bakın.
4. Şüpheli bir durumla karşılaştığınızda bankanızı arayın ve şikâyetinizi resmî kanallardan iletin.

YouTube yorumcularının adını kullanan sahte hesaplar

Takip edilen ekonomi yorumcularının adı ve fotoğrafıyla açılmış sahte hesaplar, yorum bölümlerinde ya da doğrudan mesajla 'özel grup' daveti yapabilir. Gerçek kanal sahipleri genellikle bu tür davetlerin kendilerinden gelmediğini videolarında ve kanal açıklamalarında duyurur. Bir davetin gerçek olup olmadığını, yorumcunun doğrulanmış kanalı üzerinden kontrol edin.

Analist Ne Diyor hiçbir yorumcu adına grup kurmaz, mesaj göndermez, ücret talep etmez ve kimseye yatırım önermez. Sitemizin ya da takip ettiğimiz yorumcuların adını kullanan şüpheli bir hesap görürseniz bize bildirin. Yorumları nasıl okumak gerektiğini ekonomist yorumları rehberinde anlattık.

Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız

1. Para göndermeyi hemen durdurun; 'kaybı geri almak' için istenen ek ödemeler de dolandırıcılığın parçasıdır.
2. Bankanızı arayın; işlem çok yeniyse durdurma ya da itiraz imkânı olabilir.
3. Mesajları, dekontları, web adreslerini ve kullanıcı adlarını saklayın.
4. Savcılığa ya da kolluk kuvvetlerine şikâyette bulunun; izinsiz faaliyeti SPK'ya bildirin.
5. 'Paranızı geri alırız' diyen kişi ve şirketlere karşı dikkatli olun; ikinci dolandırıcılık dalgası sık görülür.