Çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altını: gramajlar ve fiyat farkı

Ziynet altınların ağırlığı ve ayarı

Çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altını gibi ürünler 22 ayar basılır; yani ağırlığının yaklaşık %91,6'sı altındır, kalanı altını sertleştiren başka metallerdir. Ürünlerin standart brüt ağırlıkları şöyledir:

• Çeyrek altın: yaklaşık 1,75 gram
• Yarım altın: yaklaşık 3,50 gram (iki çeyrek)
• Tam altın: yaklaşık 7,00 gram (dört çeyrek)
• Cumhuriyet (Ata) altını: yaklaşık 7,216 gram
• Gremse altın: yaklaşık 17,5 gram (iki buçuk tam)

Tam altın ile Cumhuriyet altını aynı şey değildir: Cumhuriyet altını biraz daha ağırdır ve üzerinde Atatürk rölyefi bulunur. Reşat altını da ağırlık olarak Cumhuriyet altınına yakındır, ancak tarihi ve koleksiyon değeri nedeniyle çoğu zaman ayrı fiyatlanır.

İçinde ne kadar saf altın var?

Bir ziynet altınının değerini belirleyen asıl şey, içindeki has (saf) altın miktarıdır. Bunu bulmak için brüt ağırlık ayar oranıyla çarpılır:

1. Çeyrek: 1,75 × 0,916 ≈ 1,60 gram has altın
2. Yarım: 3,50 × 0,916 ≈ 3,21 gram has altın
3. Tam: 7,00 × 0,916 ≈ 6,41 gram has altın
4. Cumhuriyet: 7,216 × 0,916 ≈ 6,61 gram has altın

Buradan bir çeyreğin teorik değerine ulaşmak kolaydır: has gram fiyatını yaklaşık 1,60 ile çarparsınız. Has gram fiyatının nasıl hesaplandığını gram altın rehberinde anlattık; canlı değer ve yorumcuların son görüşleri altın sayfasında.

Çeyrek altının fiyatı neden hesapladığımdan yüksek?

Kuyumcu ya da banka ekranındaki çeyrek fiyatı, yukarıdaki teorik değerin genellikle üzerindedir. Farkın kaynakları:

• Basım ve işçilik payı: ziynet altını basılmış bir üründür; ham altına göre üretim maliyeti taşır.
• Alış-satış makası: satıcının size sattığı fiyat ile sizden aldığı fiyat arasındaki fark. Ziynet ürünlerinde bu fark külçeye göre çoğu zaman daha geniştir.
• Talep dalgalanması: düğün mevsimi gibi dönemlerde ziynet altın talebi artar; fark açılabilir.
• Yeni ve eski tarihli ürün ayrımı: basım yılı eski olan, el değiştirmiş ürünlerde aşınma ihtimali nedeniyle alım fiyatı daha düşük tutulabilir.

Ziynet altın, gram altın ve külçe arasındaki fark

Üç ürün de sonuçta altındır ama elde tutma biçimleri ve maliyetleri farklıdır. Bu bir tercih önerisi değil, ürünlerin özelliklerinin karşılaştırmasıdır:

• Külçe ve gram altın (24 ayar): saflığı en yüksek üründür; işçilik payı genellikle düşüktür, fiyatı has altın fiyatına en yakın olandır.
• Ziynet altın (22 ayar): bölünebilir ve kolay el değiştirir; kültürel kullanımı yaygındır, ancak basım payı ve makas fiyatına eklenir.
• Takı (bilezik, kolye): ayarı ürüne göre değişir (22, 18, 14 ayar); işçilik bedeli en yüksek olan gruptur ve satarken çoğu zaman yalnızca altın değeri üzerinden işlem görür.
• Banka hesabındaki altın: fiziki teslim yoktur; fiyat ekrandaki gram fiyatıdır, makas bankaya göre değişir.

Ziynet altında dikkat edilen noktalar

• Ürünün ağırlığı hassas terazide tartılabilir; çeyrekte birkaç yüzde gramlık sapma olağandır, belirgin fark şüphe nedenidir.
• Darphane basımı ürünler belirli bir kalıp, kenar tırtılı ve yazı düzenine sahiptir; tanınmış satıcılar bunları kontrol eder.
• Fatura veya alım belgesi saklamak, ileride satışta ürünün kaynağını göstermeyi kolaylaştırır.