Sözlük

Bu sitede geçen kavramlar

Önce Analist Ne Diyor'un kendi diline dair dört madde; sayfalardaki sayıları bunlarsız okumak zor.

Konsensüs (sayım)

Takip edilen yorumcuların bir varlık hakkındaki en güncel görüşlerinin sayılması. "7 analistin 4'ü alım yönünde" cümlesi bir tavsiye değil, bir sayımdır: dört kişinin öyle konuştuğunu söyler, o yönde hareket edilmesi gerektiğini değil.

Her analist bir varlık için yalnızca bir kez sayılır; en son ne dediyse o geçerlidir.

Vade (kısa, orta, uzun)

Bir görüşün hangi zaman aralığı için söylendiği. Analist Ne Diyor'da kısa vade 7 gün, orta vade 30 gün, uzun vade 180 gün olarak alınır. İsabet karnesindeki ölçüm de bu sürelere göre yapılır: kısa vadeli bir görüş 7 gün sonraki fiyata bakılarak değerlendirilir.

Yatay kalmak

Fiyatın, ölçüm penceresi boyunca yüzde 1,5'lik bandın dışına çıkmaması. Karnede bu durum ne "tuttu" ne "tutmadı" sayılır; ayrı gösterilir. Ölçülen görüşlerin yaklaşık yarısı bu gruba düşüyor — piyasada çoğu zaman kayda değer bir şey olmadığının işareti.

Ölçülemeyen görüş

Tek bir fiyatı olmayan başlıklar hakkındaki görüşler: "konut", "mevduat", "kripto paralar", "ABD hisseleri" gibi. Bunlar isabet karnesinde paydaya girmez, çünkü karşılaştırılacak bir fiyat serisi yoktur.

Altın ve değerli madenler

Ekonomi kanallarında en çok konuşulan başlık; en çok karıştırılan terimler de burada.

Ons altın

Uluslararası piyasada altının birim fiyatı; bir ons 31,1035 grama denk gelir ve dolar üzerinden işlem görür. "Ons 4.000 doları gördü" cümlesi bu fiyatı kasteder.

Gram altın

Türkiye'de gündelik olarak takip edilen fiyat. Kabaca ons fiyatının grama bölünüp dolar kuruyla çarpılmasıyla bulunur. Bu yüzden gram altın iki sebeple yükselebilir: ons yükseldiği için ya da lira değer kaybettiği için. Bir yorumcu "altın çıkar" derken hangisini kastettiği çoğu zaman bu ayrımda gizlidir.

XAU/USD

Ons altının dolar cinsinden fiyatının piyasa kodu. XAG/USD ise gümüşün karşılığıdır.

Çeyrek, yarım, tam altın

Ziynet altınları. Fiyatları gram altına bağlıdır ama üzerine işçilik payı eklenir; bu yüzden gram altınla birebir aynı oranda hareket etmezler.

Kur, faiz ve tahvil

USD/TRY

Bir doların kaç lira ettiği. Yükselmesi liranın değer kaybettiği anlamına gelir. Kanallarda "kur", "dolar", "parite" adlarıyla da geçer.

Parite

İki para biriminin birbirine oranı. Türkiye'de çoğunlukla EUR/USD kastedilir; "paritenin yükselmesi" euronun dolar karşısında değerlenmesidir.

Politika faizi

Merkez bankasının belirlediği ve piyasadaki diğer faizlere yön veren temel oran. TCMB için haftalık repo faizi, ABD'de Fed fon oranıdır.

Tahvil getirisi

Devletin borçlanma senedinin yıllık getirisi. Fiyatı ile getirisi ters yönde hareket eder: tahvil fiyatı düşerse getiri yükselir. ABD 10 yıllık tahvil getirisi (US10Y) küresel piyasaların en çok izlenen tek göstergesidir.

Eurobond

Bir ülkenin ya da şirketin yabancı para cinsinden çıkardığı tahvil. Türkiye'de genellikle dolar cinsi devlet tahvilleri kastedilir.

Borsa ve hisse

BIST 100 (XU100)

Borsa İstanbul'da işlem gören, piyasa değeri ve işlem hacmi en yüksek 100 şirketin oluşturduğu endeks. "Borsa 14 bini gördü" cümlesi bu endeksi kasteder.

S&P 500

ABD'nin en büyük 500 halka açık şirketini kapsayan endeks; küresel hisse piyasasının genel gidişatı için başvurulan ölçüt.

Endeks

Bir grup varlığın ortalama hareketini tek bir sayıya indiren gösterge. Tek bir şirketin değil, bütünün nasıl gittiğini söyler.

VIX

ABD hisse piyasasında beklenen oynaklığı ölçen endeks. Yükselmesi, yatırımcıların yakın vadede sert hareket beklediği anlamına gelir; "korku endeksi" denmesinin sebebi budur.

Kripto

BTC / ETH

Bitcoin ve Ethereum'un piyasa kodları. Kanallar çoğunlukla dolar cinsi fiyatlarını (BTC/USD) konuşur.

Halving

Bitcoin ağında yaklaşık dört yılda bir gerçekleşen ve yeni üretilen bitcoin miktarını yarıya indiren olay. Arz tarafını etkilediği için yorumlarda sık geçer.

ETF

Borsada hisse gibi alınıp satılan fon. Bitcoin spot ETF'leri, kripto varlığa doğrudan sahip olmadan yatırım yapmaya imkân verdiği için kurumsal para akışının göstergesi sayılır.