İçeriğe geç
Altın ve madenler

Altın fiyatını ne etkiler? Faiz, dolar, enflasyon ve jeopolitik

Altın hakkında yapılan yorumların neredeyse tamamı birkaç ortak etkene dayanır. Bu yazı, o etkenleri ve her birinin mantığını sade biçimde anlatıyor; amaç altının yönünü tahmin etmek değil, bir yorumcunun hangi gerekçeye yaslandığını ayırt edebilmenizi sağlamak.

· 2 dk okuma · Analist Ne Diyor editörlüğü

Altını farklı kılan şey: getiri sağlamaz

Hisse temettü, tahvil faiz, mevduat faiz ödeyebilir; altın ise tek başına nakit akışı üretmez. Altını elinde tutmanın 'maliyeti', aynı parayla faiz getiren bir araca yatırılsaydı kazanılacak getiridir. Altın fiyatını anlatan hikâyelerin çoğu bu fikrin etrafında döner.

1. Faiz beklentileri ve reel faiz

Faizler düştüğünde ya da düşeceği beklendiğinde faizsiz bir varlığı tutmanın göreli maliyeti azalır; bu yüzden altın çoğu zaman ABD faiz beklentileriyle birlikte tartışılır. Daha ince bir ölçü reel faizdir: nominal faizden enflasyon beklentisi çıkarıldığında kalan getiri.

Bu ilişki bir doğa yasası değildir; bazı dönemlerde faizler yükselirken altın da yükselmiştir. Bir yorumcu 'faiz düşüyor, altın çıkar' derken ilişkiyi mutlak sayıyorsa dikkatli olun.

2. Dolar endeksi

Altın dolar cinsinden fiyatlandığı için doların diğer para birimleri karşısındaki gücü (dolar endeksi, DXY) ons fiyatını etkiler. Dolar güçlendiğinde başka para birimiyle altın alan yatırımcı için altın pahalılaşır; bu da çoğu zaman talebi ve fiyatı baskılar. Ayrıntı için dolar endeksi sayfasına bakabilirsiniz.

3. Enflasyon ve enflasyon beklentisi

Altın uzun vadede paranın satın alma gücünü korumak isteyenlerin başvurduğu bir araç olarak görülür. Kısa vadede ise enflasyon verisinin fiyata etkisi faiz beklentileri üzerinden gelir: yüksek enflasyon faizlerin yüksek kalacağı beklentisini güçlendirirse altın bundan olumsuz da etkilenebilir.

4. Jeopolitik riskler ve güvenli liman talebi

Savaş, kriz ve finansal belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların bir kısmı altına yönelir. Bu talep çoğu zaman ani gelir ve haberin yarattığı heyecan geçtiğinde kısmen geri verilir.

5. Merkez bankalarının alımları ve fiziki talep

Merkez bankaları rezervlerinin bir kısmını altın olarak tutar. Son yıllarda merkez bankalarının net alıcı olduğu dönemler yaşandı ve bu, fiyatı destekleyen yapısal bir etken olarak yorumlandı. Ayrıca Hindistan ve Çin gibi ülkelerde ziynet talebi ile altın ETF'lerine giren-çıkan para da fiyat üzerinde etkilidir.

Türkiye için bir katman daha: dolar/TL kuru

Yukarıdakiler ons fiyatını açıklar. Türkiye'de takip edilen gram altın ise ons fiyatıyla dolar/TL kurunun çarpımından oluşur. Bu yüzden gram altın, ons değişmese bile kur yüzünden hareket edebilir. Hesabın ayrıntısı için gram altın nasıl hesaplanır yazısına bakın.

Tek bir etken yoktur

Bu etkenlerin birçoğu aynı anda ve zıt yönlerde çalışır. Bu yüzden iki yorumcunun aynı veriye bakıp farklı sonuca varması olağandır. Hangi etkene ağırlık verdiklerini sorgulamak, sonucu sorgulamaktan daha öğreticidir. Şu anda altın için kaç yorumcunun hangi yönde konuştuğunu sayfamızdan görebilirsiniz.

Şimdi bu konuda kim ne diyor?

Son 30 günde takip ettiğimiz YouTube ekonomi yorumcularının konuyla ilgili varlıklardaki görüş sayımı. Bu bir öneri değil, sayımdır.

Altın₺6.460
7/14GÖZLEMLE

14 analistin 7'si GÖZLEMLE diyor, 6'sı ALIM yönünde, 1'i BEKLE diyor

8 yerli·6 yabancı
Gümüş₺84,47
4/9GÖZLEMLE

9 analistin 4'ü ALIM yönünde, 4'ü GÖZLEMLE diyor, 1'i BEKLE diyor

6 yerli·3 yabancı
Dolar Endeksi$102,23
1/1GÖZLEMLE

1 analistin 1'i GÖZLEMLE diyor

1 yerli
Dolar₺49,83
4/8GÖZLEMLE

8 analistin 4'ü GÖZLEMLE diyor, 3'ü ALIM yönünde, 1'i BEKLE diyor

6 yerli·2 yabancı

Sık sorulan sorular

Altın fiyatı neden yükselir?

Genellikle faiz beklentilerinin gevşemesi, doların zayıflaması, jeopolitik belirsizlik veya merkez bankası alımları gibi etkenlerle ilişkilendirilir. Türkiye'de gram altın ayrıca dolar/TL kuru yükseldiğinde de artar.

Altın ile dolar neden çoğu zaman ters yönde hareket eder?

Altın dolarla fiyatlandığı için dolar güçlendiğinde diğer para birimleriyle altın alanlar için pahalılaşır. Ancak ilişki her dönemde geçerli değildir; iki varlık aynı anda yükselebilir.

Altın enflasyondan korur mu?

Uzun vadede satın alma gücünü korumasıyla ilişkilendirilir, ama kısa ve orta vadede bu garanti değildir; fiyat enflasyon verisinden çok faiz beklentilerine tepki verebilir.

İlgili yazılar

Altın ve madenlerGram altın nasıl hesaplanır? Ons, dolar kuru ve ayar farkıGram altın fiyatı; ons altın, dolar/TL kuru ve 31,1035 gram katsayısıyla hesaplanır. Formülü, örnek hesabı ve kuyumcu fiyatından neden farklı çıktığını anlattık.Altın ve madenlerAltın/gümüş oranı nedir? Gümüş fiyatını ne etkiler?Altın/gümüş oranı nasıl hesaplanır, ne anlatır, neyi anlatmaz? Gümüşü altından ayıran sanayi talebi, oynaklık ve gram gümüş hesabı.MakroABD 10 yıllık tahvil faizi neden önemli? Verim eğrisi ve resesyonABD 10 yıllık tahvil faizi neden dünyanın referans faizi sayılır? Borsa, altın, dolar ve gelişen piyasalarla ilişkisi, verim eğrisinin tersine dönmesi ve resesyon sinyali.MakroFaiz kararı piyasaları nasıl etkiler? Dolar, altın, borsa ve tahvilPolitika faizi değişince dolar, altın, borsa, tahvil ve konut nasıl etkilenir? Faiz ile varlık fiyatları arasındaki ilişkiyi, ilişkinin ne zaman bozulduğunu ve beklentinin rolünü anlattık.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişiye özel değildir ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Rakamlar yalnızca örnektir. Hata görürseniz bize yazın; yöntemimiz için metodoloji sayfasına bakın.