DXY neyi ölçer?
Dolar endeksi, ABD dolarının altı büyük para birimine karşı ağırlıklı ortalama değerini gösterir. Endeks 1973'te 100 olarak başlatılmıştır; 110 değeri, doların o sepete karşı başlangıca göre yaklaşık %10 daha değerli olduğunu anlatır. Sepetteki para birimleri ve ağırlıkları şöyledir:
- Euro: %57,6
- Japon yeni: %13,6
- İngiliz sterlini: %11,9
- Kanada doları: %9,1
- İsveç kronu: %4,2
- İsviçre frangı: %3,6
Ağırlıklar 1999'da euronun sepete girmesinden beri değişmemiştir. Çin yuanı ya da Türk lirası gibi para birimleri endekste yoktur; bu yüzden DXY, doların gelişen ülke paralarına karşı seyrini doğrudan göstermez.
DXY neden neredeyse 'ters euro'dur?
Sepetin yarıdan fazlası euro olduğu için DXY ile euro/dolar paritesi çoğu zaman ayna gibi hareket eder: parite yükselirken (euro güçlenirken) endeks düşer. Avrupa Merkez Bankası ile ABD Merkez Bankası (Fed) arasındaki faiz farkı beklentileri bu yüzden DXY'nin en önemli belirleyicilerinden biridir.
Endeksi okurken 'dolar mı güçlendi, euro mu zayıfladı?' sorusunu sormak faydalıdır. Euro bölgesine özgü kötü bir haber de DXY'yi yükseltebilir; bu, doların her yerde güçlendiği anlamına gelmez.
Parite ve çapraz kur hesabı
Parite, iki yabancı para biriminin birbirine oranıdır. EUR/USD = 1,10 demek, 1 euronun 1,10 dolar ettiği demektir. Türkiye'de euro/TL kuru doğrudan da işlem görür, ancak pratikte parite ve dolar/TL kuru üzerinden tutarlı kalır:
Örnek (uydurma rakamlar): parite 1,10, dolar/TL 40 ise euro/TL ≈ 44. Bu yüzden euro/TL dolar/TL sabitken bile hareket edebilir; tek neden paritenin değişmesidir. Dolar/TL'yi belirleyen etkenleri dolar kuru rehberinde anlattık.
Güçlü dolar neyi etkiler?
Aşağıdaki ilişkiler sık gözlenir ama her dönemde geçerli değildir:
- Altın ve emtialar: dolarla fiyatlandıkları için güçlü dolar çoğu zaman altın ve petrol fiyatları üzerinde baskı yaratır; diğer para birimleriyle alan için aynı ürün pahalılaşır.
- Gelişen piyasalar: dolar cinsinden borcu olan ülke ve şirketler için güçlü dolar borç yükünü artırır; bu ülkelerin para birimleri çoğu zaman baskı altına girer.
- ABD şirketleri: yurt dışı gelirlerinin dolar karşılığı azalır; bu, büyük ABD şirketlerinin kâr beklentilerine yansıyabilir.
Şimdi bu konuda kim ne diyor?
Son 30 günde takip ettiğimiz YouTube ekonomi yorumcularının konuyla ilgili varlıklardaki görüş sayımı. Bu bir öneri değil, sayımdır.
1 analistin 1'i GÖZLEMLE diyor
2 analistin 2'si ALIM yönünde
3 analistin 2'si GÖZLEMLE diyor, 1'i SATIŞ yönlü
9 analistin 4'ü ALIM yönünde, 3'ü GÖZLEMLE diyor, 1'i SATIŞ yönlü, 1'i BEKLE diyor
Sık sorulan sorular
Dolar endeksi (DXY) nedir?
ABD dolarının euro, yen, sterlin, Kanada doları, İsveç kronu ve İsviçre frangından oluşan bir sepete karşı ağırlıklı değeridir. 1973'te 100 olarak başlatılmıştır.
DXY'de Türk lirası var mı?
Hayır. Endekste yalnızca altı gelişmiş ülke para birimi vardır; Türk lirası ya da Çin yuanı gibi para birimleri yer almaz.
Euro/TL nasıl hesaplanır?
Yaklaşık olarak euro/dolar paritesi ile dolar/TL kurunun çarpımıdır. Parite 1,10, dolar/TL 40 ise euro/TL yaklaşık 44 olur (örnek rakamlar).
Dolar endeksi yükselince altın düşer mi?
Çoğu zaman ters yönde hareket ederler, çünkü altın dolarla fiyatlanır. Ancak jeopolitik risk gibi dönemlerde ikisi birlikte yükselebilir; ilişki kural değildir.
İlgili yazılar
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişiye özel değildir ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Rakamlar yalnızca örnektir. Hata görürseniz bize yazın; yöntemimiz için metodoloji sayfasına bakın.