Neden 'dünyanın referans faizi'?
ABD Hazinesi'nin çıkardığı tahviller, dünyanın en büyük ve en likit borç piyasasını oluşturur ve küresel ölçekte en düşük riskli dolar varlığı kabul edilir. 10 yıllık vade, kısa vadeli para politikası beklentileri ile uzun vadeli büyüme ve enflasyon beklentilerinin buluştuğu nokta olduğu için referans olarak kullanılır.
ABD'de konut kredisi faizleri, şirket tahvili faizleri ve pek çok ülkenin dolar cinsinden borçlanma maliyeti bu faize göre şekillenir. Canlı görüş sayımı için ABD 10 yıllık tahvil sayfasına bakabilirsiniz.
10 yıllık faiz neyi etkiler?
Aşağıdaki ilişkiler sık gözlenir; ama her dönemde aynı güçte ve aynı yönde işlemez:
- Hisse senetleri: gelecekteki kârların bugünkü değeri faizle iskonto edilir. Faiz yükseldiğinde, kârının büyük kısmı uzak gelecekte beklenen büyüme şirketleri daha çok etkilenir; bu yüzden Nasdaq çoğu zaman bu faize S&P 500'den daha duyarlıdır.
- Altın: faiz getirmeyen bir varlık olduğu için, enflasyondan arındırılmış (reel) faizin yükselmesi altını elde tutmanın fırsat maliyetini artırır.
- Dolar: ABD faizlerinin diğer ülkelere göre yükselmesi doları çekici kılabilir ve dolar endeksini destekleyebilir.
- Gelişen piyasalar: ABD'de risksiz getiri yükseldiğinde, daha riskli piyasalara giden sermaye azalabilir; bu ülkelerin para birimleri ve tahvilleri baskı görebilir.
10 yıllık faizi ne hareket ettirir?
- Fed beklentileri: politika faizinin önümüzdeki yıllarda nerede olacağına dair beklenti.
- Enflasyon beklentisi: yatırımcılar ileride yüksek enflasyon bekliyorsa daha yüksek getiri ister.
- Vade primi: uzun süre borç vermenin belirsizliği için istenen ek getiri; bütçe açığı ve borç arzı bu primi etkileyebilir.
- Güvenli liman talebi: kriz anlarında yatırımcılar ABD tahvillerine yönelir; talep fiyatı yükseltir, faizi düşürür.
Faiz ile tahvil fiyatı arasındaki ters ilişkiyi tahvil rehberinde örnekle anlattık: 'faiz yükseldi' ile 'tahvil fiyatı düştü' aynı olayın iki anlatımıdır.
Verim eğrisi ve tersine dönmesi
Verim eğrisi, aynı ihraççının farklı vadelerdeki tahvil faizlerinin çizgisidir. Normal koşullarda uzun vade daha yüksek faiz öder; eğri yukarı doğru eğimlidir. Kısa vadeli faiz uzun vadeliden yüksek olduğunda eğri tersine döner (inversiyon). En çok izlenen ölçülerden biri 10 yıllık ile 2 yıllık faiz arasındaki farktır.
Tersine dönmüş eğri, piyasanın ileride faizlerin düşeceğini, yani ekonominin yavaşlayacağını beklediği şeklinde yorumlanır. Geçmişte ABD'de pek çok resesyondan önce eğri tersine dönmüştür; bu yüzden 'resesyon sinyali' olarak anılır.
Şimdi bu konuda kim ne diyor?
Son 30 günde takip ettiğimiz YouTube ekonomi yorumcularının konuyla ilgili varlıklardaki görüş sayımı. Bu bir öneri değil, sayımdır.
1 analistin 1'i GÖZLEMLE diyor
8 analistin 5'i GÖZLEMLE diyor, 2'si SATIŞ yönlü, 1'i ALIM yönünde
10 analistin 5'i GÖZLEMLE diyor, 3'ü ALIM yönünde, 2'si SATIŞ yönlü
15 analistin 8'i GÖZLEMLE diyor, 6'sı ALIM yönünde, 1'i BEKLE diyor
1 analistin 1'i GÖZLEMLE diyor
Sık sorulan sorular
ABD 10 yıllık tahvil faizi neden önemli?
Dünyanın en büyük ve en likit borç piyasasının referans faizidir. Konut kredisinden şirket borçlanmasına, hisse değerlemesinden gelişen ülke tahvillerine kadar pek çok fiyat bu faize göre şekillenir.
Tahvil faizi yükselince borsa düşer mi?
Çoğu zaman baskı yaratır, çünkü gelecekteki kârların bugünkü değeri azalır. Ancak faiz güçlü büyüme beklentisiyle yükseliyorsa borsa da yükselebilir; ilişki kural değildir.
Verim eğrisinin tersine dönmesi ne demek?
Kısa vadeli tahvil faizinin uzun vadeliden yüksek olmasıdır. Piyasanın ileride faiz indirimi ve ekonomik yavaşlama beklediği şeklinde yorumlanır.
Verim eğrisi tersine dönünce resesyon kesin mi?
Hayır. Geçmişte birçok resesyondan önce görülmüştür, ama her tersine dönmeyi resesyon izlememiştir ve aradaki süre çok değişkendir.
İlgili yazılar
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişiye özel değildir ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Rakamlar yalnızca örnektir. Hata görürseniz bize yazın; yöntemimiz için metodoloji sayfasına bakın.