İçeriğe geç
Hesaplama aracı

Reel getiri hesaplama: enflasyondan arındırılmış kazanç

Bir yatırımın yüzde 40 kazandırması tek başına bir şey söylemez; aynı dönemde fiyatlar yüzde 50 arttıysa satın alma gücü azalmıştır. Aşağıya nominal getiriyi ve aynı dönemin enflasyonunu yazdığınızda enflasyondan arındırılmış, yani reel getiriyi görürsünüz.

· Hesap tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz değer saklanmaz

%
%
Getiriyle aynı dönemi kapsamalı.
TL

Nominal getiriyi ve aynı dönemin enflasyonunu girdiğinizde sonuç burada görünür.

Hesap nasıl yapılıyor?

Reel getiri, nominal getiriden enflasyonu çıkararak değil, bölerek bulunur. Fisher denklemi olarak bilinen ilişki şöyledir:

Reel getiri = (1 + Nominal getiri) ÷ (1 + Enflasyon) − 1Oranlar ondalık yazılır: %40 = 0,40

Yalnızca örnek olarak: nominal getiri %40, enflasyon %50 ise reel getiri 1,40 ÷ 1,50 − 1 ≈ −%6,7 olur. Basit çıkarma (40 − 50 = −10) bu durumda kaybı olduğundan büyük gösterir; oranlar yükseldikçe iki yöntem arasındaki fark açılır.

En sık yapılan hata: dönemleri karıştırmak

Hesabın anlamlı olması için iki oranın aynı dönemi kapsaması gerekir:

  • Üç aylık bir getiriyi yıllık enflasyonla karşılaştırmak yanlış sonuç verir; ya getiriyi yıllığa çevirin ya da üç aylık enflasyonu kullanın.
  • Getiri net olmalıdır: vergi, komisyon ve alış-satış makası düşüldükten sonra kalan oran.
  • Enflasyon olarak hangi göstergeyi kullandığınız sonucu değiştirir. Resmî TÜFE, sizin harcama sepetinizin enflasyonuyla aynı olmayabilir.

Enflasyonun nasıl ölçüldüğünü enflasyon ve TÜFE yazısında, faiz ile enflasyon arasındaki ilişkiyi faiz kararı piyasaları nasıl etkiler yazısında anlattık.

Sonuç ne söyler, ne söylemez?

Pozitif reel getiri, dönem sonunda aynı parayla dönem başına göre daha fazla mal ve hizmet alınabildiğini gösterir; negatif reel getiri tersini. Araç geçmiş bir dönemi ölçer. Gelecekte hangi varlığın enflasyonun üzerinde getiri sağlayacağı hakkında bir şey söylemez.

Ekonomi yorumlarında 'reel faiz' denildiğinde çoğu zaman beklenen enflasyona göre hesaplanan oran kastedilir; geçmiş enflasyonla hesaplanan oran farklı çıkabilir.

Sık sorulan sorular

Reel getiri neden nominal getiri eksi enflasyon değil?

Çıkarma yalnızca düşük oranlarda yaklaşık doğru sonuç verir. Getiri ve enflasyon aynı anaparayı çarpan olarak etkilediği için doğru hesap bölmedir: (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1.

Hangi enflasyon oranını kullanmalıyım?

Getirinizi ölçtüğünüz dönemle aynı dönemi kapsayan oranı. Türkiye'de resmî gösterge TÜİK'in açıkladığı TÜFE'dir; kendi harcama sepetinize göre farklı bir oran da girebilirsiniz.

Dolar ya da altın getirisini de bu araçla ölçebilir miyim?

Evet. Lira cinsinden nominal getiriyi (dönem sonu değer ÷ dönem başı değer − 1) ve aynı dönemin enflasyonunu girmeniz yeterlidir.

Girdiğim rakamlar kaydediliyor mu?

Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler sunucuya gönderilmez ve saklanmaz.

İlgili yazılar ve araçlar

MakroEnflasyon nedir? TÜFE nasıl hesaplanır, çekirdek enflasyon ne demek?Enflasyon ve TÜFE nasıl ölçülür, sepet ve ağırlıklar ne demek? Aylık ve yıllık enflasyon farkı, çekirdek enflasyon, baz etkisi ve enflasyonun kur, faiz ve altınla ilişkisi.Faiz ve birikimMevduat faizi nasıl hesaplanır? Stopaj, net getiri ve reel getiriVadeli mevduatta brüt ve net faiz getirisi nasıl hesaplanır? Stopaj kesintisi, gün hesabı, vadeyi yenileyince bileşik getiri ve enflasyondan arındırılmış reel getiri formülü.Faiz ve birikimTahvil nedir? Faiz yükselince tahvil fiyatı neden düşer?Tahvil ve bono nedir, kupon ve vade ne demek? Faiz ile tahvil fiyatı arasındaki ters ilişki örnek hesapla, getiri, durasyon ve enflasyona endeksli tahviller.Hesaplama aracıGram altın hesaplama: ons ve dolar kurundan gram fiyatıOns fiyatı ve dolar kurundan gram altının teorik değerini, ayar ve ziynet karşılıklarıyla hesaplar.Hesaplama aracıMevduat faizi hesaplama: brüt getiri, stopaj ve net getiriVadeli mevduatın brüt ve net getirisini, stopaj kesintisini ve yıllık bileşik karşılığını hesaplar.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu araç girdiğiniz rakamlarla aritmetik bir sonuç üretir; kişiye özel değildir, bir ürünü ya da işlemi önermez ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Sonuç teoriktir; işlem yapacağınız kurumun rakamları farklı olabilir. Hata görürseniz bize yazın.